Je staat bij de telefoon met een overlijdensakte in je handen, terwijl iemand je vraagt wanneer de uitvaart is en je nog niet eens weet wie je als eerste moet bellen. Dat is het moment waarop je een concrete lijst nodig hebt, geen bemoedigend verhaal. Wij van Belle.nl zetten op een rij wat er in de eerste week na een overlijden geregeld moet worden, wat echt kan wachten en wat je gerust aan iemand anders kunt overlaten.
Stap 1: Binnen de eerste uren, het overlijden laten vaststellen
Bel direct de huisarts of, als de overledene in een ziekenhuis of verpleeghuis was, het medisch personeel ter plaatse. Zij komen langs om het overlijden officieel vast te stellen. Dat is een wettelijke verplichting, dus dit kan en mag niet wachten.
De arts geeft je een verklaring van overlijden (ook wel de A- en B-verklaring). Die heb je nodig voor de volgende stappen. Bewaar dit document op een veilige plek en maak meteen een foto van beide kanten voor het geval je het origineel ergens moet inleveren.
Als het overlijden thuis plaatsvond en er twijfel is over de oorzaak, kan de arts de officier van justitie inschakelen. Dat klinkt zwaarder dan het is; het is een standaardprocedure in bepaalde situaties.
Stap 2: Nog dezelfde dag, een uitvaartondernemer bellen
Je hoeft nog helemaal geen keuzes te hebben gemaakt over de uitvaart. Toch is dit een van de eerste telefoontjes die je pleegt, en wel omdat uitvaartondernemers tijdskritische zaken overnemen waar jij op dit moment niet aan kunt denken, zoals het vervoer van de overledene naar een koelruimte.
Je zit nergens aan vast door ze te bellen. Je kunt altijd later nog wisselen of bijstellen. Had de overledene een uitvaartverzekering? Kijk dan of er al een ondernemer aan gekoppeld is; dat staat in de polis of op de verzekeringspas.
Wij van Belle.nl adviseren: bel ook al als het midden in de nacht is. Uitvaartondernemers zijn altijd bereikbaar en dat is precies waarvoor ze er zijn.
Stap 3: Dag 1 of 2, naasten en de werkgever informeren
Besluit bewust wie je zelf belt en wie via iemand anders mag horen. Ouders, broers, zussen en heel goede vrienden verdienen doorgaans een persoonlijk telefoontje. Voor bredere kennissen mag je een familielid of vriend de taak geven.
Wat zeg je tegen de werkgever van de overledene? Bel HR of de leidinggevende en geef aan dat de werknemer is overleden en dat je op korte termijn meer informatie geeft over de uitvaartdatum. Je hoeft nu geen details te bespreken over contracten of salarisdoorbetaling. Dat regelt de uitvaartverzorger of notaris later.
Vergeet ook je eigen werkgever niet als jij werkt. Je hebt recht op bijzonder verlof bij het overlijden van een naaste. De duur verschilt per situatie en cao.
Stap 4: Dag 1 tot 3, officiële aangifte van overlijden bij de gemeente
Binnen drie dagen na het overlijden doe je aangifte bij de gemeente waar de persoon is overleden. Dit is verplicht. Neem het volgende mee:
- De verklaring van overlijden van de arts
- Het identiteitsbewijs van de overledene
- Jouw eigen identiteitsbewijs
De gemeente maakt vervolgens een akte van overlijden op. Dit is een ander document dan de medische verklaring. Je hebt meerdere gewaarmerkte kopieën van deze akte nodig voor banken, verzekeraars en instanties. Vraag er meteen vijf tot tien op, want voor elke kopie later apart betalen kost meer moeite en geld. In de meeste gevallen neemt de uitvaartondernemer dit proces voor je over of begeleidt hij je hierin.
Stap 5: Dag 2 of 3, de bank op de hoogte stellen
Meld het overlijden bij de bank van de overledene. De persoonlijke rekening wordt dan geblokkeerd. Dat klinkt ingrijpend, maar het is ook bescherming: zo kan er niets worden opgenomen of afgeschreven zonder juridische toestemming.
Wat mag nog wel? Begrafenis- en crematiekosten mogen doorgaans rechtstreeks van de rekening worden betaald, ook als die al geblokkeerd is. Laat dit direct weten aan de bankmedewerker.
Had de overledene een gezamenlijke rekening met een partner of huisgenoot? Die blijft in de meeste gevallen gewoon beschikbaar voor de andere rekeninghouder, maar informeer even bij de bank hoe zij dit afhandelen.
Stap 6: Dag 3 tot 5, verzekeringen doorgeven
Meld het overlijden bij de relevante verzekeraars. Doe dit in deze volgorde:
- Uitvaartverzekering: dit is urgent, want de verzekeraar vergoedt of regelt direct de uitvaartkosten
- Levensverzekering: meld het overlijden, de uitkering volgt na inlevering van de akte van overlijden
- Zorgverzekering: deze eindigt automatisch op de overlijdensdatum, maar je moet het wel doorgeven
- Aansprakelijkheids- en inboedelverzekering: deze hoef je pas later op te zeggen, maar meld het alvast
Onthoud: melden is niet hetzelfde als opzeggen. Geef het overlijden door zonder meteen alles te beëindigen. Je hebt tijd om dit na de uitvaart rustig uit te zoeken.
Stap 7: Dag 4 tot 6, uitkerende instanties informeren
Ontving de overledene AOW, pensioen of een uitkering? Informeer de betreffende instanties zo snel mogelijk, zodat uitkeringen worden stopgezet. Betalingen die na het overlijden zijn ontvangen, moet je namelijk terugbetalen.
Ontvang jij als achterblijvende partner toeslagen zoals huurtoeslag of zorgtoeslag? Geef de wijziging in je situatie door aan de Belastingdienst. In sommige gevallen heb je nu recht op een nabestaandenuitkering (ANW) via de SVB. Dit aanvragen kost je misschien vijftien minuten en kan financieel een groot verschil maken in de maanden daarna.
Stap 8: Dag 5 tot 7, de uitvaart voorbereiden
Samen met de uitvaartondernemer werk je nu de praktische details uit. Zij begeleiden je hierin, maar jij neemt de beslissingen. Dit zijn de keuzes die aan bod komen:
- Begraven of cremeren, en op welke locatie
- Kist of urn en eventuele persoonlijke versieringen
- Rouwkaarten: tekst, ontwerp en aan wie ze worden verstuurd
- Muziek en eventueel sprekers of een voorganger
- Condoleancebezoek: ja of nee, wanneer en waar
- Catering na de uitvaart
Wat de ondernemer regelt: tijdstip, vervoer, aula of kerk reserveren, drukwerk verzorgen. Wat jij beslist: alles wat persoonlijk en inhoudelijk is. Heb je iemand die je kan helpen met de rouwkaart of de muziekkeuze? Vraag dat dan nu.
Dit kan wachten tot na de uitvaart
Leg deze onderwerpen bewust opzij. Je hoeft ze de komende week niet aan te pakken.
- Testament openen en de notaris inschakelen
- Huurcontract of hypotheek regelen
- Abonnementen, telefoon en streamingdiensten opzeggen
- Sociale media-accounts afsluiten of omzetten naar een herdenkingsprofiel
- Belastingaangifte van de overledene
- Inboedel verdelen
Deze dingen zijn belangrijk, maar ze zijn niet urgent. Er gaat echt niets mis als je ze twee of drie weken laat liggen.
Wie kan wat voor jou doen
Je hoeft dit niet alleen te dragen. Hieronder staan taken die je gerust aan een ander kunt geven. Vul de naam letterlijk in, zodat het concreet voelt.
- Vraag om kopieën van de akte van overlijden op te halen bij de gemeente
- Vraag om neven, nichten en vrienden te bellen
- Vraag om catering te regelen na de uitvaart
- Vraag om inkopen te doen voor de komende dagen
- Vraag om de rouwkaarttekst mee te schrijven of door te lezen
- Vraag om kindren of huisdieren op te vangen als dat nodig is
Wij van Belle.nl weten dat het voor veel mensen moeilijk is om hulp te vragen in een situatie als deze. Maar mensen om je heen willen helpen en weten vaak niet hoe. Een concrete taak geven is de makkelijkste manier om ze dat te laten doen.
Geheugensteun: dag 1 tot en met 7 in het kort
Print dit deel uit of maak een screenshot als snelle referentie.
- Dag 1: arts bellen voor vaststelling overlijden, uitvaartondernemer bellen
- Dag 1 of 2: directe naasten informeren, eigen werkgever en werkgever overledene bellen
- Dag 1 tot 3: aangifte doen bij de gemeente, meerdere aktes opvragen
- Dag 2 of 3: bank op de hoogte stellen, uitvaartverzekering melden
- Dag 3 tot 5: overige verzekeringen doorgeven
- Dag 4 tot 6: AOW, pensioen, SVB en Belastingdienst informeren
- Dag 5 tot 7: uitvaart concreet voorbereiden samen met de ondernemer
De eerste week is overleven, niet presteren. Gebruik deze checklist als praktisch hulpmiddel: werk af wat wettelijk of logistiek niet kan wachten, en schuif de rest bewust door naar later. Wij van Belle.nl raden aan om één vertrouwd persoon aan te wijzen die een deel van de telefoontjes en formulieren op zich neemt, zodat jij ruimte houdt voor wat op dat moment belangrijker is.
Mail