Je diploma is binnen, de borrel is geweest, en nu zie je ineens een stuk of vijf openstaande taken in je hoofd verschijnen: DUO, de Belastingdienst, je OV-chipkaart, je zorgverzekering. Iedereen heeft er wel een mening over, maar niemand legt je precies uit wat je nu als eerste moet doen en, minstens zo belangrijk, wat je per direct moet stopzetten.
Wij van Belle.nl zetten het voor je op een rij, geordend op wat je actie vereist. Want de meest gemaakte fout na afstuderen is niet dat je iets vergeet aan te vragen, maar dat je iets te lang laat doorlopen.
Wat stopt automatisch (en wat je tóch moet controleren)
Goed nieuws eerst: een hoop stopt vanzelf. Je aanvullende beurs stopt in de maand na je diplomadatum, zonder dat jij iets hoeft te doen. Je inschrijving bij de onderwijsinstelling loopt meestal ook af aan het einde van het studiejaar. DUO verwerkt je diplomadatum zodra de instelling dit doorgeeft.
Maar hier zit de adder onder het gras: het studentenreisproduct stopt de maand na je officiële diplomadatum, maar de OV-chipkaart blijft fysiek gewoon werken. DUO factureert gewoon door als jij de kaart niet inlevert. Dat klinkt als een kleine technische fout, maar het kan oplopen tot honderden euro’s die je achteraf moet terugbetalen.
Wat je dus alsnog zelf moet doen, ook al ‘stopt het automatisch’: controleer via Mijn DUO of je diplomadatum correct is verwerkt, en lever je OV-chipkaart in voor de 1e van de maand die volgt op je afstuderen.
Wat je zelf binnen 4 weken moet stopzetten of aanpassen
Dit is de categorie waar de meeste fouten worden gemaakt. Je denkt dat het automatisch gaat, maar dat doet het niet. Zet dit op je lijst:
- OV-chipkaart inleveren: Doe dit bij een NS-servicepunt of via de DUO-website. De deadline is de 1e van de maand ná je diplomamaand. Ben je in augustus afgestudeerd? Dan moet de kaart vóór 1 september ingeleverd zijn.
- Aanvullende beurs controleren: Heb je een aanvullende beurs ontvangen die nog loopt? Controleer in Mijn DUO of de stopzetting klopt. Soms is er een vertraging in de verwerking en wordt er toch nog een maand uitbetaald die je later moet terugbetalen.
- Inschrijving uitschrijven: Ben je nog ingeschreven bij de instelling terwijl je al klaar bent? Dit kan invloed hebben op je toeslagdrempel. Zorgtoeslag en huurtoeslag hangen af van je inkomen, niet van je studentenstatus, maar je instelling kan per ongeluk te laat uitschrijven waardoor DUO je als student blijft zien.
Controleer ook of je nog via je ouders meeloopt in regelingen. Veel ouders zetten hun kinderen als medebewoner of fiscaal partner op hun zorgtoeslag of huurtoeslag, wat bij een student mag maar na afstuderen en zeker na het vinden van een baan problemen kan geven.
Toeslagen die je nu voor het eerst kunt aanvragen
Dit is het deel dat mensen missen omdat ze druk zijn met solliciteren. Maar hier ligt gratis geld. Toeslagen na afstuderen aanvragen is iets wat je met terugwerkende kracht tot maximaal 3 maanden kunt doen bij de Belastingdienst, dus wacht niet te lang.
Zorgtoeslag
Als student liep je waarschijnlijk mee in de basisverzekering van je ouders maar de zorgtoeslag zelf moest je zelf aanvragen. Zodra je 18 bent en een eigen basisverzekering hebt, kom je er mogelijk voor in aanmerking. De inkomensgrens voor zorgtoeslag ligt in 2026 voor alleenstaanden rond de 38.000 euro bruto per jaar. Verdien je minder (wat in je eerste baan regelmatig het geval is), dan heb je recht op zorgtoeslag. Vraag het aan via Mijn Toeslagen op de website van de Belastingdienst.
Huurtoeslag
Heb je je eerste eigen huurcontract? Dan is dit het moment. Huurtoeslag is bedoeld voor mensen met een inkomen dat niet te hoog is en een kale huurprijs onder de liberalisatiegrens (in 2026 iets boven de 900 euro per maand). Je hebt een officieel huurcontract nodig op jouw naam, en je moet op dat adres ingeschreven staan in de gemeente. Woon je nog bij je ouders of in een studentenkamer die op naam van de verhuurder staat zonder officieel contract op jouw naam? Dan kom je er helaas niet voor in aanmerking.
Kinderopvangtoeslag
Minder relevant voor de meeste net-afgestudeerden, maar als je een kind hebt en gaat werken, is dit de toeslag die het verschil maakt. Je hebt recht op kinderopvangtoeslag zodra je werkt (of een erkende opleiding volgt) en gebruik maakt van een geregistreerde opvang. Vraag het aan zodra je eerste werkdag een feit is.
De deadlines die je niet mag missen
Zet dit letterlijk in je agenda:
- Vóór de 1e van de maand na je diplomamaand: OV-chipkaart inleveren bij DUO of NS-servicepunt.
- Binnen 4 weken na afstuderen: Controleer Mijn DUO op verwerking van je diplomadatum en eventuele openstaande schulden of betalingsregelingen.
- Binnen 3 maanden: Vraag toeslagen aan bij de Belastingdienst. Na 3 maanden kun je geen terugwerkende kracht meer claimen en mis je inkomsten.
- Bij je eerste baan: Controleer of je loonheffingskorting goed staat ingesteld. Dit staat los van toeslagen maar heeft direct effect op je nettoloon.
De meest gemaakte fout: te laat stopzetten
Wij zien dit patroon keer op keer terugkomen: iemand is afgestudeerd, vindt een baan, het leven wordt druk, en zes maanden later komt er een brief van de Belastingdienst. Er is te lang doorbetaald aan toeslag terwijl je inkomen inmiddels te hoog was. Of de OV-kaart is blijven lopen en er staat ineens een factuur van DUO in de brievenbus.
Terugbetalen voelt zwaar, maar het is oplosbaar. Als je te maken krijgt met een terugvordering, vraag dan meteen een betalingsregeling aan. Dat kan bij zowel DUO als de Belastingdienst. Bij DUO via Mijn DUO, bij de Belastingdienst via de website of telefonisch. Wacht hier niet mee, want rente en incassokosten lopen op als je de rekening gewoon laat liggen.
Jouw persoonlijke actielijst voor de eerste 8 weken
Dit is geen ingewikkeld schema, maar een concrete weekplanning:
Week 1 (direct na diplomadatum): Log in op Mijn DUO. Controleer of je diplomadatum klopt. Noteer wanneer je OV-chipkaart ingeleverd moet zijn.
Week 2: Lever de OV-chipkaart in. Check of de aanvullende beurs correct gestopt is. Kijk of je uitgeschreven bent bij de instelling.
Week 3: Ga naar Mijn Toeslagen. Kijk wat je al hebt lopen en wat je nog kunt aanvragen. Heb je een eigen huurcontract? Start de aanvraag voor huurtoeslag. Controleer je zorgtoeslag.
Week 4: Controleer je DigiD-koppeling bij DUO en de Belastingdienst. Zorg dat je toegang hebt tot alle accounts. Dit klinkt saai, maar als er later iets misgaat heb je dit nodig.
Week 5 tot 8: Zodra je eerste loonstrook binnen is pas je toeslagen aan op je verwachte jaarinkomen. Te laag inschatten kan zorgen voor een nabetaling, te hoog inschatten voor een terugvordering. Gebruik de inkomensschatting op de Belastingdienst-website als hulpmiddel.
Het klinkt als veel stappen, maar de meeste duren minder dan 10 minuten. De tijdsinvestering is klein; de financiële impact als je het niet doet, is dat niet.
De meeste regelingen regelen zichzelf niet. Je OV-studentenreisproduct stopt automatisch, maar toeslagen als huurtoeslag en zorgtoeslag moet je actief aanvragen zodra je situatie verandert. Wacht je te lang, dan loop je geld mis of betaal je achteraf terug wat je niet meer had mogen ontvangen.
Twijfel je over jouw specifieke situatie? Het Juridisch Loket en de website van de Belastingdienst zijn gratis en concreet. Veel gemeenten hebben ook een financieel spreekuur. Maak daar gebruik van.
Mail